Η Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) εξελίσσεται με εντυπωσιακούς ρυθμούς και έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο εργαζόμαστε, επικοινωνούμε, αναζητούμε πληροφορίες και χρησιμοποιούμε την τεχνολογία. Η σχέση της με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι κρίσιμη.

ChatGPT, Gemini, Copilot, εφαρμογές δημιουργίας εικόνων και video, αυτόνομα συστήματα και δεκάδες άλλες υπηρεσίες βασίζονται σε τεράστιες υπολογιστικές υποδομές.

Όμως υπάρχει ένα σημαντικό ερώτημα:

Πόση ηλεκτρική ενέργεια χρειάζεται το AI και πόσο από αυτή την ενέργεια προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές;

Τα στοιχεία του International Energy Agency (IEA) δείχνουν ότι η εικόνα είναι πιο σύνθετη από όσο συχνά παρουσιάζεται.

Περίπου το 27% της ενέργειας των Data Centers προέρχεται από ΑΠΕ

Σύμφωνα με το IEA, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας — κυρίως ηλιακή, αιολική και υδροηλεκτρική ενέργεια — καλύπτουν σήμερα περίπου:

Η σύνθεση αυτή αναδεικνύει τη σημασία του AI και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην επίτευξη βιώσιμων στόχων στον τομέα της ενέργειας.

27% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν τα Data Centers παγκοσμίως.

Αυτή η συνεργασία μεταξύ AI και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να οδηγήσει σε καινοτόμες λύσεις και καλύτερη ενεργειακή αποδοτικότητα.

Αυτό σημαίνει ότι περισσότερο από το ένα τέταρτο της ενέργειας που χρησιμοποιούν οι υποδομές πάνω στις οποίες λειτουργούν υπηρεσίες cloud και AI προέρχεται ήδη από ανανεώσιμες πηγές.

Το υπόλοιπο ενεργειακό μείγμα αποτελείται περίπου από:

• 30% άνθρακα
• 27% ανανεώσιμες πηγές ενέργειας
• 26% φυσικό αέριο
• 15% πυρηνική ενέργεια
• μικρό ποσοστό από άλλες πηγές

Επομένως, εάν στις ανανεώσιμες πηγές προσθέσουμε και την πυρηνική ενέργεια, η οποία έχει πολύ χαμηλές άμεσες εκπομπές CO₂ κατά την παραγωγή ηλεκτρισμού, περίπου 42% της ενέργειας των Data Centers προέρχεται σήμερα από πηγές χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Δεν πρέπει να συγχέουμε τα Data Centers αποκλειστικά με το AI

Ένα σημαντικό σημείο είναι ότι τα παραπάνω στοιχεία αφορούν συνολικά τα Data Centers.

Τα Data Centers δεν χρησιμοποιούνται μόνο για AI.

Φιλοξενούν:

• websites και e-shops
• υπηρεσίες cloud
• streaming
• αποθήκευση αρχείων
• social media
• εταιρικά συστήματα
• βάσεις δεδομένων
• online εφαρμογές
• gaming services
• και φυσικά συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το AI όμως αποτελεί πλέον έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αύξησης της ενεργειακής κατανάλωσης.

Η κατανάλωση των Data Centers αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί

Το 2024 τα Data Centers κατανάλωσαν περίπου:

415 TWh ηλεκτρικής ενέργειας παγκοσμίως.

Αυτό αντιστοιχούσε περίπου στο 1,5% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Μέχρι το 2030, το IEA προβλέπει ότι η κατανάλωση μπορεί να φτάσει περίπου:

945 TWh τον χρόνο

δηλαδή περισσότερο από το διπλάσιο της σημερινής κατανάλωσης.

Για να καταλάβουμε το μέγεθος, η ποσότητα αυτή είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από τη σημερινή συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ολόκληρης της Ιαπωνίας.

Το AI θεωρείται ο σημαντικότερος παράγοντας αυτής της αύξησης.

Οι AI Servers αυξάνουν πολύ ταχύτερα την κατανάλωσή τους

Τα συστήματα που χρησιμοποιούνται για AI βασίζονται σε ισχυρούς επιταχυντές, κυρίως GPUs και ειδικά AI accelerators.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του IEA, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας των λεγόμενων accelerated servers, οι οποίοι συνδέονται κυρίως με την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης, αναμένεται να αυξάνεται περίπου:

30% τον χρόνο έως το 2030.

Αντίθετα, η κατανάλωση των συμβατικών servers προβλέπεται να αυξάνεται με πολύ χαμηλότερο ρυθμό, περίπου 9% ετησίως.

Οι accelerated servers αναμένεται να ευθύνονται σχεδόν για το μισό της καθαρής αύξησης της παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers μέχρι το τέλος της δεκαετίας.

Μέχρι το 2030 οι ΑΠΕ θα καλύψουν μεγάλο μέρος της νέας ζήτησης

Το θετικό στοιχείο είναι ότι η ανάπτυξη του AI συμβαίνει παράλληλα με μια πολύ μεγάλη αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.

Το IEA εκτιμά ότι μέχρι το 2030 οι ΑΠΕ θα καλύψουν περίπου:

50% της πρόσθετης ηλεκτρικής ενέργειας που θα χρειαστούν τα Data Centers.

Η μεγαλύτερη ανάπτυξη αναμένεται να προέλθει από:

• φωτοβολταϊκά
• αιολική ενέργεια
• υδροηλεκτρικά
• συστήματα αποθήκευσης ενέργειας.

Η ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές που κατευθύνεται στα Data Centers αναμένεται να αυξάνεται κατά μέσο όρο περίπου 22% τον χρόνο μεταξύ 2024 και 2030.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε πολύ καλύτερη θέση

Υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ των περιοχών του κόσμου.

Ηνωμένες Πολιτείες

Στις ΗΠΑ περίπου:

24% της ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers προέρχεται από ΑΠΕ.

Το φυσικό αέριο έχει σήμερα τη μεγαλύτερη συμμετοχή, με ποσοστό άνω του 40%.

Κίνα

Στην Κίνα οι ανανεώσιμες πηγές καλύπτουν περίπου:

20% της κατανάλωσης των Data Centers.

Επειδή όμως μεγάλο μέρος των Data Centers βρίσκεται σε περιοχές όπου το ηλεκτρικό δίκτυο εξακολουθεί να βασίζεται στον άνθρακα, περίπου 70% της ηλεκτρικής τους ενέργειας προέρχεται σήμερα από αυτόν.

Ευρώπη

Η εικόνα στην Ευρώπη είναι σημαντικά διαφορετική.

Το IEA προβλέπει ότι μέχρι το 2030, ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια μαζί θα αντιπροσωπεύουν περίπου:

85%

της ηλεκτρικής ενέργειας που θα τροφοδοτεί τα ευρωπαϊκά Data Centers.

Γιατί οι εταιρείες τεχνολογίας επενδύουν τόσο πολύ στις ΑΠΕ;

Οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας στον κόσμο χρειάζονται τεράστιες και συνεχώς αυξανόμενες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.

Για αυτό επενδύουν σε:

• μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα
• αιολικά πάρκα
• συστήματα αποθήκευσης
• Power Purchase Agreements (PPAs)
• γεωθερμική ενέργεια
• πυρηνική ενέργεια
• Small Modular Reactors (SMRs).

Σε αρκετές περιπτώσεις οι εταιρείες χρηματοδοτούν άμεσα νέες εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή δημιουργούν Data Centers κοντά σε περιοχές με μεγάλη παραγωγή ΑΠΕ.

Η πυρηνική ενέργεια επιστρέφει λόγω AI

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα αποτελέσματα της ανάπτυξης του AI είναι η ανανεωμένη επένδυση στην πυρηνική ενέργεια.

Τα Data Centers χρειάζονται ηλεκτρική ισχύ:

24 ώρες την ημέρα, 365 ημέρες τον χρόνο.

Η ηλιακή και η αιολική ενέργεια δεν μπορούν από μόνες τους να παρέχουν συνεχώς σταθερή παραγωγή χωρίς αποθήκευση και υποστήριξη από άλλες πηγές.

Για αυτό αρκετές μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας εξετάζουν:

Small Modular Reactors (SMRs).

Σύμφωνα με το IEA, οι πρώτοι SMRs που θα χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη αυτής της αυξανόμενης ζήτησης ενδέχεται να αρχίσουν να συνεισφέρουν στο ενεργειακό μείγμα περίπου στο τέλος της δεκαετίας και ακόμη περισσότερο μετά το 2030.

Το AI δεν πρόκειται να λειτουργεί αποκλειστικά με πράσινη ενέργεια σύντομα

Παρά τη μεγάλη ανάπτυξη των ΑΠΕ, δεν σημαίνει ότι η ανάπτυξη του AI είναι πλήρως «πράσινη».

Μέχρι το 2030, φυσικό αέριο και άνθρακας αναμένεται να εξακολουθήσουν να καλύπτουν σημαντικό μέρος της πρόσθετης ενεργειακής ζήτησης.

Το IEA εκτιμά ότι φυσικό αέριο και άνθρακας μαζί θα καλύψουν πάνω από το 40% της πρόσθετης ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers έως το 2030.

Άρα η πραγματικότητα βρίσκεται κάπου στη μέση.

Το AI αυξάνει σημαντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά ταυτόχρονα λειτουργεί ως καταλύτης για νέες επενδύσεις σε:

• ΑΠΕ
• αποθήκευση ενέργειας
• ηλεκτρικά δίκτυα
• πυρηνική ενέργεια
• νέες ενεργειακές τεχνολογίες.

Τι σημαίνουν όλα αυτά με απλά λόγια;

Σήμερα μπορούμε να συνοψίσουμε την εικόνα περίπου ως εξής:

Ενεργειακή πηγή	Μερίδιο στα Data Centers
Ανανεώσιμες Πηγές	~27%
Πυρηνική	~15%
Φυσικό Αέριο	~26%
Άνθρακας	~30%
Άλλες πηγές	~2%

Επομένως:

ΑΠΕ → περίπου 27%

ΑΠΕ + πυρηνική ενέργεια → περίπου 42% χαμηλών εκπομπών

Ορυκτά καύσιμα → περίπου 56%

Τα ποσοστά αυτά όμως αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά τα επόμενα χρόνια.

Το πραγματικό ενεργειακό πρόβλημα του AI ίσως δεν είναι παγκόσμιο αλλά τοπικό

Παρότι η κατανάλωση των Data Centers αναμένεται να αυξηθεί εντυπωσιακά, υπάρχει ένα ενδιαφέρον στοιχείο.

Ακόμη και το 2030, τα Data Centers αναμένεται να αντιπροσωπεύουν λίγο λιγότερο από:

3% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε παγκόσμιο επίπεδο επομένως η συμμετοχή παραμένει σχετικά περιορισμένη.

Το πρόβλημα είναι ότι τα Data Centers συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες περιοχές.

Ένα μεγάλο AI Data Center μπορεί να έχει κατανάλωση αντίστοιχη με ένα μεγάλο βιομηχανικό συγκρότημα, με αποτέλεσμα να δημιουργεί πολύ μεγάλη πίεση στο τοπικό ηλεκτρικό δίκτυο.

Το IEA εκτιμά μάλιστα ότι προβλήματα σύνδεσης και περιορισμένη διαθέσιμη ισχύς στα δίκτυα θα μπορούσαν να καθυστερήσουν περίπου 20% των σχεδιαζόμενων Data Center projects εάν δεν γίνουν οι απαραίτητες επενδύσεις.

Μπορεί τελικά το AI να βοηθήσει και στην εξοικονόμηση ενέργειας;

Υπάρχει και η άλλη πλευρά του θέματος.

Η ίδια η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη βελτιστοποίηση:

• ηλεκτρικών δικτύων
• παραγωγής ενέργειας
• διαχείρισης φωτοβολταϊκών και αιολικών
• αποθήκευσης ενέργειας
• βιομηχανικών εγκαταστάσεων
• μεταφορών
• κλιματισμού και θέρμανσης
• Data Centers.

Επομένως, το τελικό ενεργειακό αποτύπωμα της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορεί να υπολογιστεί εξετάζοντας μόνο την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουν οι GPUs.

Θα πρέπει να συνυπολογιστεί και η ενέργεια που μπορεί να εξοικονομηθεί μέσω της αποτελεσματικότερης λειτουργίας άλλων συστημάτων.

Συμπέρασμα

Η Τεχνητή Νοημοσύνη απαιτεί τεράστια υπολογιστική ισχύ και η ενεργειακή της κατανάλωση αναμένεται να αυξηθεί πολύ γρήγορα τα επόμενα χρόνια.

Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το AI λειτουργεί αποκλειστικά με ορυκτά καύσιμα.

Ήδη περίπου 27% της ηλεκτρικής ενέργειας των Data Centers προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, ενώ μαζί με την πυρηνική ενέργεια οι πηγές χαμηλών εκπομπών φτάνουν περίπου το 42%.

Ταυτόχρονα, σχεδόν το μισό της νέας ενεργειακής ζήτησης των Data Centers μέχρι το 2030 αναμένεται να καλυφθεί από ΑΠΕ.

Το μεγάλο στοίχημα λοιπόν δεν είναι αν το AI θα χρειαστεί περισσότερη ενέργεια — αυτό θεωρείται σχεδόν δεδομένο.

Το πραγματικό ερώτημα είναι:

Πόσο γρήγορα μπορεί ο κόσμος να δημιουργήσει την παραγωγή, την αποθήκευση και τα ηλεκτρικά δίκτυα που απαιτούνται ώστε η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης να γίνει με όσο το δυνατόν μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα;

Και, όπως δείχνουν τα σημερινά δεδομένα, μεγάλο μέρος αυτής της νέας ενεργειακής υποδομής θα βασιστεί στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.